Thủ tướng muốn đánh thức tiềm năng dược liệu

  1. Thủ tướng muốn đánh thức tiềm năng dược liệu

    Chinhphu.vn – Khẳng định tiềm năng phát triển to lớn của dược liệu Việt Nam, Thủ tướng đặt vấn đề: “Tại sao tiềm năng to lớn như vậy mà chúng ta không phát triển được ? Chắc là có những khó khăn, trở ngại mà chúng ta cần phát hiện ra và cần có biện pháp quyết liệt hơn”

    [​IMG]
    Khẳng định tiềm năng to lớn của dược liệu Việt Nam, Thủ tướng kỳ vọng hội nghị sắp tới sẽ góp phần thúc đẩy thế mạnh của đất nước trong phát triển dược liệu​

    Chiều 29/3, tại trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc đã có cuộc làm việc với các bộ, ngành liên quan và Hiệp hội Dược liệu Việt Nam (Vimames) về phát triển ngành dược liệu, trong đó có bàn việc chuẩn bị tổ chức một hội nghị toàn quốc về lĩnh vực này

    Tại buổi làm việc, Chủ tịch Vimames Tạ Ngọc Dũng báo cáo Thủ tướng về nhu cầu sử dụng dược liệu tại nước ta rất lớn. Chúng ta đã chứng kiến trong thời kỳ bao cấp, dù còn gặp nhiều khó khăn nhưng sản phẩm “Cao Sao Vàng” đã xuất khẩu đạt trên 2 triệu USD, một lượng ngoại tệ quý giá cho phát triển đất nước. Tuy nhiên, nhiều năm gần đây, chúng ta lại nhập khẩu rất lớn, đến 70-80% dược liệu. Việc quản lý chất lượng còn bất cập, thiếu hệ thống dữ liệu toàn quốc

    Một số ý kiến tại cuộc làm việc nhất trí cho rằng, tiềm năng của ngành dược liệu rất lớn. Chúng ta có nhiều bài thuốc cổ truyền rất quý nên để dược liệu phát triển, cần có đầu ra cho sản phẩm. Bên cạnh đó, cần phát triển dược liệu theo chuỗi giá trị, từ khâu trồng, chế biến đến thị trường; quan tâm ứng dụng công nghệ cao vào sản xuất. Nhà nước cần có các chính sách hỗ trợ như tổ chức các trung tâm sản xuất dược liệu ở các vùng miền trong nước khi mà theo ý kiến của thành viên Vimames, “người nông dân băn khoăn không biết bán dược liệu cho ai, bán theo tiêu chuẩn nào và bán như thế nào” và để có đầu ra thì chất lượng phải đặt lên hàng đầu, đây chính là linh hồn của cạnh tranh trong lĩnh này. Ngoài ra, phát triển dược liệu phải gắn với phát triển y học cổ truyền, kết hợp đông y với tây y

    Khẳng định tiềm năng phát triển to lớn của dược liệu Việt Nam, Thủ tướng đặt vấn đề: “Tại sao tiềm năng to lớn như vậy mà chúng ta không phát triển được ? Chắc là có những khó khăn, trở ngại mà chúng ta cần phát hiện ra và cần có biện pháp quyết liệt hơn”

    Do đó, Thủ tướng nhấn mạnh ý nghĩa của một hội nghị toàn quốc về phát triển dược liệu như một số hội nghị chuyên đề gần đây đối với cây lúa, con tôm… Bởi theo Thủ tướng, làm cái gì có lợi cho dân thì tổ chức làm cho tốt, làm sao tận dụng điều kiện so sánh mà Việt Nam có được để phát triển một số loại cây trồng vật nuôi, nâng cao đời sống nhân dân

    [​IMG]
    Quang cảnh cuộc làm việc​

    Đây cũng là lý do Thủ tướng triệu tập cuộc làm việc hôm nay để lắng nghe các ý kiến với mục đích tổ chức một hội nghị chuyên đề quy mô toàn quốc về dược liệu đạt được hiệu quả cao nhất, đề ra được cách làm, biện pháp tốt nhất

    Nhất trí với các ý kiến tại cuộc làm việc, Thủ tướng nhấn mạnh vào các chủ trương, chính sách cần tập trung làm rõ như quy hoạch sản xuất, làm sao tổ chức sản xuất phải gắn với chế biến bởi nếu làm thô thì khó bảo quản, hiệu quả thấp

    Bên cạnh đó, tổ chức đầu ra, tiêu thụ sản phẩm của dược liệu, bao gồm cả trong nước và xuất khẩu. Thủ tướng thống nhất với quan điểm rằng “động lực phát triển dược liệu là từ nhu cầu của thị trường”, lấy kinh tế tư nhân, gồm doanh nghiệp tư nhân và hộ cá thể để làm động lực phát triển. Cần tổ chức một số trung tâm sản xuất, chế biến dược liệu ở các vùng miền khác nhau để sản xuất quy mô lớn

    Thủ tướng nêu ví dụ về các chính sách như nếu đất lúa năng suất thấp mà trồng dược liệu năng suất cao hơn thì cần xem xét việc trồng dược liệu hay cũng có thể có chính sách riêng cho dược liệu nếu các bộ, ngành, địa phương kiến nghị như thuế làm sao, xuất khẩu, thị trường làm sao…

    Nhấn mạnh bảo đảm chất lượng dược liệu Việt Nam, Thủ tướng nêu rõ, cần ngăn chặn có hiệu quả nạn buôn lậu hàng giả, hàng nhái vào Việt Nam vì hàng lậu, hàng giả phá hoại thị trường trong nước

    Đồng ý biện pháp phát triển dược liệu gắn với chuỗi giá trị, Thủ tướng cho rằng đây là vấn đề rất mới, rất lớn đối với Việt Nam, chỉ có chuỗi giá trị mới giải quyết được một cách thuận lợi bài toán phát triển đối với bất cứ mặt hàng nào; gắn dược liệu với y học cổ truyền cũng như gắn y học hiện đại với y học cổ truyền. Việc kết hợp phải từ các trường học (về y tế), từ các ngành, các cấp, đặc biệt trong ngành y tế. Có biện pháp tăng cường chất lượng dược liệu như xây dựng bộ tiêu chuẩn dược liệu, bảo vệ nguồn gene

    [​IMG]

    Tại cuộc làm việc Thủ tướng cũng giao nhiệm vụ cụ thể cho các bộ, ngành để chuẩn bị tốt cho hội nghị về dược liệu sắp tới, dự kiến tổ chức theo hình thức trực tuyến

    Nhắc lại thông tin báo chí phản ánh việc nước ngoài bán 1 hộp cao Sao Vàng tới 6 USD trong khi ở trong nước chỉ bán được khoảng 5.000 đồng, Thủ tướng kỳ vọng hội nghị sắp tới sẽ góp phần thúc đẩy thế mạnh của chúng ta trong phát triển dược liệu

  2. Thủ tướng “Y học cổ truyền là một kho báu”

    Chinhphu.vn) – Chủ trì Hội nghị toàn quốc của Chính phủ về phát triển dược liệu Việt Nam diễn ra sáng 12/4 tại Lào Cai, Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc cho rằng y học cổ truyền là một kho báu và ngành dược liệu Việt Nam có tiềm năng phát triển rất to lớn

    [​IMG]
    Thủ tướng Nguyễn Xuân Phúc phát biểu khai mạc hội nghị​

    Phó Thủ tướng Vũ Đức Đam, lãnh đạo một số bộ, ngành và đại diện lãnh đạo 63 tỉnh, thành phố trong cả nước tham dự Hội nghị được tổ chức theo hình thức truyền hình trực tuyến

    Hoan nghênh sự tham dự đầy đủ của lãnh đạo các địa phương trên cả nước, Thủ tướng cho rằng điều đó thể hiện sự quan tâm đối với y học cổ truyền nói chung và phát triển dược liệu nói riêng. “Đối với hội nghị tầm quốc gia này thì việc nhận thức vấn đề và đặc biệt là vận dụng để triển khai ở địa phương mình, ngành mình, đơn vị mình là quan trọng nhất”

    Thủ tướng cho rằng đất nước ta có truyền thống quý báu về y học cổ truyền và có nhiều cây thuốc quý nổi tiếng. Với lịch sử hơn 4.000 năm, nếu tính văn bản Nhà nước chỉ đạo về lĩnh vực y học cổ truyền thì từ thời Lý (thế kỷ thứ X) đã có chỉ đạo về công tác này. Cha ông chúng ta, từ Chu Văn An, Tuệ Tĩnh đến Hải Thượng Lãn Ông đã biên tập những bộ sách quý, những chỉ dạy hết sức cụ thể để áp dụng y học cổ truyền trong việc bảo vệ sức khỏe nhân dân. Trong giai đoạn mới, Đảng, Nhà nước đã đưa ra đường lối chung về y tế là y học hiện đại kết hợp với y học cổ truyền

    Với điều kiện tự nhiên của đất nước, chúng ta có trên 5.000 loài cây thuốc để làm dược liệu, thuốc chữa bệnh. Đây là thế mạnh của tất cả các địa phương, kể cả Hà Nội, Hưng Yên, TPHCM, An Giang…, có thể phát triển dược liệu ở mọi miền của Tổ quốc với giá trị gia tăng lớn, trước hết là phục vụ người dân trong nước và có thể xuất khẩu

    [​IMG]
    Thủ tướng đã đến thăm dây chuyền sản xuất cao atiso của Công ty Traphaco Sapa tại tỉnh Lào Cai​

    Gợi ý thảo luận tại Hội nghị, Thủ tướng đặt vấn đề: Tiềm năng to lớn như vậy nhưng chưa phát huy được. Có nhiều cơ hội phát triển ở các địa phương nhưng chưa quy hoạch, phát triển chuỗi giá trị của cây dược liệu. Chúng ta thảo luận để có chính sách thu hút phát triển mà hiện nay còn nhỏ lẻ, hiệu quả thấp, không có đầu ra bền vững

    Khai thác, chế biến còn nhiều bất cập. Nhiều loại dược liệu quý có nguy cơ cạn kiệt. Vấn đề nghiên cứu ứng dụng khoa học công nghệ trong sản xuất, chế biến dược liệu còn manh mún, chưa bắt kịp với nhiều nước trong khu vực cũng như còn nhỏ lẻ, chưa bảo đảm sản xuất hàng hóa, đáp ứng nhu cầu to lớn của thị trường 100 triệu dân và xuất khẩu

    “Đặt vấn đề như vậy để thấy những chủ trương của Đảng, Nhà nước rất quan tâm y học cổ truyền, xác định y học cổ truyền là một kho báu để khai thác tiềm năng lợi thế đó”, Thủ tướng nói. “Vì vậy, tại hội nghị này, chúng ta thảo luận xem cái gì cản trở, làm cách nào tạo đột phá tiềm năng to lớn này”. Những cây dược liệu không chỉ giúp xóa đói giảm nghèo mà có thể giúp một bộ phận không nhỏ nhân dân ấm no, hạnh phúc, giàu có

    Thủ tướng cũng đề nghị thảo luận thực trạng dược liệu Việt Nam để thấy rõ bất cập hiện nay mà “có ý kiến cho rằng còn rẻ hơn cả khoai lang, thậm chí nói rằng chúng ta ăn bã còn cái tinh túy, dinh dưỡng, tốt đẹp người ta lấy mất rồi”

    Từ đó, đề xuất những chính sách, nhất là cơ chế, giải pháp đột phá để làm rõ, thu hút đầu tư, khuyến khích người dân, doanh nghiệp nuôi trồng, bảo đảm chất lượng, hiệu quả tốt nhất cây dược liệu

    [​IMG]
    Thủ tướng trao đổi với lãnh đạo Công ty Traphaco Sapa tại tỉnh Lào Cai​

    Tại hội nghị, Thủ tướng cũng đặt vấn đề về quy hoạch, sản xuất ở đâu, đầu tư trọng tâm, trọng điểm vào những vùng nào về dược liệu; hay coi dược liệu là loại sản phẩm quốc gia hoặc chọn một số dược liệu là sản phẩm quốc gia được áp dụng cơ chế, chính sách như sản phẩm quốc gia. Liệu có thể coi phát triển dược liệu là nông nghiệp công nghệ cao hay không để có chính sách áp dụng như nông nghiệp công nghệ cao. Đi liền với đó là có tiêu chí để phát triển các loại hình doanh nghiệp, các dự án, chương trình để thực hiện chuỗi giá trị này

    Tiềm năng to lớn nhưng…

    Theo thống kê của Viện Dược liệu, tính đến nay đã ghi nhận 5.117 loài thực vật và nấm, 408 loài động vật và 75 loại khoáng vật có công dụng làm thuốc ở Việt Nam. Trong số đó, có khoảng 70 loài có tiềm năng khai thác với tổng trữ lượng khoảng 18.000 tấn/năm như diếp cá (5.000 tấn), cẩu tích (1.500 tấn), lạc tiên (1.500 tấn), rau đắng đất (1.500 tấn)…

    “Chúng ta cũng may mắn sở hữu nhiều loài dược liệu quý, hiếm, đặc hữu như sâm Ngọc Linh, ba kích, châu thụ, ngân đằng…”, Bộ trưởng Bộ Y tế Nguyễn Thị Kim Tiến phát biểu tại Hội nghị

    Trong quá trình điều tra về tri thức bản địa, chúng ta đã tổng hợp được danh mục các loài cây thuốc từ cộng đồng các dân tộc và thu thập, sưu tầm được gần 1.300 bài thuốc dân gian trên cả nước

    Tại Việt Nam, nhu cầu dược liệu trong nước khoảng gần 60-80.000 tấn/năm. Khối lượng dược liệu xuất khẩu theo thống kê đạt gần 5.000 tấn, đem lại giá trị trên 6 triệu USD mỗi năm

    Giá trị kinh tế đem lại từ việc nuôi trồng dược liệu cao hơn hẳn so với các loại cây lương thực khác (cao hơn gấp 5-10 lần trồng lúa). Thí dụ, trồng đương quy có thể cho thu nhập từ 90-100 triệu đồng/ha/năm; cây atiso thu nhập từ 60-80 triệu đồng/ha/năm, trong khi cây lúa chỉ từ 20 đến 40 triệu đồng/ha/năm

    [​IMG]

    Theo Bộ trưởng Y tế, mặc dù có tiềm năng thế mạnh rất lớn về tài nguyên dược liệu nhưng có một nghịch lý là hiện nay chúng ta mới chủ động được 25% nhu cầu, còn 75% còn lại chúng ta phải phụ thuộc nguồn nhập khẩu

    Hiện nay, số lượng loài cây dược liệu có khả năng khai thác tự nhiên còn rất ít (trên cả nước hiện chỉ còn khoảng 206 loài cây dược liệu có giá trị có thể khai thác tự nhiên), nhiều loài cây dược liệu quý hiếm trong nước đang đứng trước nguy cơ cạn kiệt. Trước kia, một số dược liệu có thể khai thác hàng chục ngàn tấn mỗi năm như ba kích, đẳng sâm, hoàng tinh… thì thực tế hiện nay, nhiều cây thuốc đã được đưa vào sách đỏ vì có nguy cơ bị tuyệt chủng. Cây hoàng liên trước kia là đặc trưng của dãy núi Hoàng Liên Sơn nay chỉ tìm thấy dạng dấu tích

    Chúng ta chưa biến được các sản phẩm từ dược liệu quý thành hàng hóa có giá trị cao và để sử dụng rộng rãi. Chẳng hạn, trên thế giới, Pháp và Mỹ đã chiết xuất hoạt chất taxon từ cây thông đỏ để sản xuất thuốc ung thư và đưa ra thị trường từ năm 1994, đem lại doanh thu hàng chục tỷ USD mỗi năm. Tuy nhiên, Việt Nam hiện vẫn chưa sản xuất được loại thuốc này trong khi cây thông đỏ Lâm Đồng (Đà Lạt) là loại cây đặc biệt quý hiếm với hàm lượng hoạt chất chữa ung thư cao bậc nhất thế giới

    * Trước khi tham dự hội nghị, Thủ tướng đã đến tham quan dây chuyền sản xuất cao atiso của Công ty Traphaco Sapa tại tỉnh Lào Cai

Trả lời

Email của bạn sẽ không được hiển thị công khai. Các trường bắt buộc được đánh dấu *